Elke zondag van 7 uur tot 10 uur op NPO Radio 1
Elke dinsdag om 19.20 uur op NPO2

Zakjesdrager - Geleedpotigen (insect, libel, vlinder, spin) -

Zakjesdrager

daksaya daksaya
op 03-09-2013
De zak(jes)dragers of zakrupsvlinders (Psychidae) zijn een familie van vlinders. De familie is vrij klein, met ongeveer 600 tot 800 beschreven soorten. Hiervan komen er ongeveer 350 in Australië voor, terwijl Midden-Europa slechts een dertigtal soorten kent. De larven van de Psychidae bouwen kastjes of coconnetjes van zijde/spinseldraden en materialen uit de omgeving als zand, aarde, korstmossen of plantaardig materiaal. Deze coconnetjes worden bevestigd aan rotsen, bomen of hekwerk tijdens de verpopping, maar zijn in de rupsfase mobiel. Zakjesdragers worden over de gehele wereld aangetroffen, waarbij enkele soorten zoals de Thyridopteryx ephemeraeformis in recente tijden naar nieuwe continenten geëmigreerd zijn. In het larvenstadium steken de zakjesdragers hun hoofd en borststuk uit hun mobiele woning om de bladeren van hun waardplant te eten. Dit leidt vaak tot de dood van deze voedselplant. Bomen die met zakjesdragers besmet zijn, lijden toenemende schade aan hun gebladerte totdat ze uiteindelijk vrijwel kaal gegeten zijn. Sommige zakjesdragers zijn gespecialiseerd in een specifieke waardplant, andere eten verschillende bladeren. Sommige soorten eten ook kleine geleedpotigen zoals de Pseudaonidia duplex. Omdat hun kastjes gemaakt zijn van zijde en materiaal uit de omgeving, hebben ze een schutkleur die een natuurlijke bescherming tegen hun vijanden biedt. Deze vijanden zijn o.a. vogels en andere insecten. Vogels eten vaak de dode lichamen van de vrouwtjes, vol met eitjes. Omdat de eitjes hard zijn, passeren ze onbeschadigd de spijsvertering van de vogel, die zo de verspreiding van de soort over grote afstanden verzorgt. Een zakjesdrager bouwt zijn kastje zodra hij uit het ei komt. Alleen de mannetjes verlaten het kastje ooit, namelijk om te vliegen en te paren. Het kastje wordt bij de groei van de larve aan de voorzijde uitgebreid. De ontlasting vindt aan de achterzijde plaats. Ook afgestroopte vervellingshuidjes verlaten hier het coconnetje. Wanneer de larve verzadigd is met voedsel, sluit hij de cocon af en gaat verpoppen. Het volwassen vrouwtje komt voor de paring het kastje uit of blijft in het kastje terwijl het mannetje zijn achterlijf voor de paring in het kastje steekt. Vrouwtjes leggen de eieren in hun cocon. De vrouwelijke Amerikaanse Thyridopteryx ephemeraeformis sterft zonder de eitjes te leggen, de eitjes komen uit in het dode lichaam. Enkele soorten kennen ongeslachtelijke voortplanting waarbij de eitjes bevrucht worden zonder mannelijke tussenkomst. Sommige soorten worden als insectenplaag beschouwd vanwege de schade aan bomen zoals de Acacia baileyana in Zuid-Afrika en de sinaasappelboom in Florida. Bij vroege ontdekking kan het handmatig verwijderen van de kastjes een oplossing zijn. Wanneer dat te veel werk oplevert, worden insecticiden gebruikt.

Indien je wilt reageren moet je inloggen.

Aantal reacties 9
avatar Lindaloes
Prachtig! En leuk de info erbij.
avatar Katinkal
Voor mij onbekend diertje, wel heel mooi, ik begrijp uit het verhaal dat de vrouwtjes(vlinders) niet eens altijd uitvliegen ?, Kat.
avatar joanne
Wat een geweldige foto!! Zoiets nog nooit gezien,prachtig!
gr joanne
tometje tometje
prachtige foto en bedankt voor info.paul
avatar ClaudiaZantman
Wat een gek, mooi beestje!! Superfoto.
kanjer kanjer
Prachtige foto en dank voor de info, Paul!!

Hg
Frieda
Riekev. Riekev.
Ik wil je eerst een compliment geven over de zakjesdrager, ik heb er in het voorjaar veel, maar zo mooi uitgedost heb ik ze niet gehad. Dan is het voorste gedeelte een soort kort rupsje, een beetje opgerold, het achterste lijkt op \'héél\' dunne takjes!
Het bewuste bericht is weg, in ieder geval niet meer waar ik het las,
Vroege Vogels: Nieuwste foto\'s van daksaya
Hgr. Riekev.
Riekev. Riekev.
Wat had ik fout gedaan waarover de redactie ingelicht moest worden Paul?????????
Graag een antwoord bij een van mijn foto\'s want dat vind ik erg naar! Riekev.
avatar geugjesmarianne
Je eigen nageslacht als boddysnatchers of hoe je dat ook moge schrijven. Ik moet er niet aan denken! Aparte foto en een apart en boeiend verhaal!
Bedankt voor je reactie op mijn laatste koningspage.
Laad meer reacties